อย่างไรก็ตาม เมื่อ AI ไม่ได้เป็นเพียงเทคโนโลยีแห่งอนาคต แต่กลายเป็นเครื่องมือที่ถูกใช้งานจริงในหลายภาคส่วน โจทย์ของ AI Governance จึงเปลี่ยนจากการสร้างความเข้าใจว่า “AI Governance คืออะไร” ไปสู่คำถามที่สำคัญกว่า คือ “องค์กรจะนำ AI Governance ไปใช้จริงได้อย่างไร” การยกระดับจาก AIGC สู่ AIGPC หรือ AI Governance Practice Center จึงเป็นก้าวสำคัญของ ETDA ในการต่อยอดภารกิจจากระดับแนวคิดสู่ระดับปฏิบัติ เพื่อช่วยให้องค์กรสามารถออกแบบและบริหารจัดการการใช้ AI ได้อย่างเหมาะสมกับบริบท ความพร้อม และความเสี่ยงของตนเอง
AIGPC จะทำหน้าที่เป็นศูนย์ปฏิบัติการด้านธรรมาภิบาลปัญญาประดิษฐ์ ที่เชื่อมโยงหลักการสากล กรอบแนวคิด และองค์ความรู้ระดับโลก เข้ากับการพัฒนาเครื่องมือ แนวปฏิบัติ การฝึกอบรม การให้คำปรึกษา และการทดลองเชิงปฏิบัติ เพื่อสนับสนุนให้องค์กรสามารถนำ AI Governance ไปใช้ได้จริง ตั้งแต่การประเมินความพร้อม การวิเคราะห์ความเสี่ยง การประเมินผลกระทบ การออกแบบมาตรการกำกับดูแล ไปจนถึงการติดตามและทบทวนการใช้งาน AI หลังนำไปใช้จริง นอกจากนี้ AIGPC ยังมีบทบาทในการสนับสนุนประเทศในภูมิภาคให้สามารถเรียนรู้และปรับใช้ AI Governance ได้ตามบริบทของตนเอง โดยไม่จำเป็นต้องคัดลอกกรอบจากประเทศใดประเทศหนึ่งโดยตรง เนื่องจากแต่ละประเทศและแต่ละองค์กรมีระดับความพร้อม โครงสร้างพื้นฐาน กฎหมาย วัฒนธรรมการใช้เทคโนโลยี และความเสี่ยงจาก AI ที่แตกต่างกัน การขับเคลื่อน AI Governance จึงไม่ใช่เรื่องของกรอบมาตรฐานแบบเดียวที่ใช้ได้กับทุกบริบท แต่ต้องเป็นการออกแบบแนวทางที่เหมาะสม ใช้งานได้จริง และสร้างความเชื่อมั่นได้ในระยะยาว
“AIGPC ถือเป็นก้าวสำคัญในการยกระดับประเทศไทยสู่ศูนย์กลาง AI Governance ของภูมิภาค ผ่านบทบาทการเชื่อมโยงองค์ความรู้ระดับโลกกับการพัฒนาเครื่องมือ แนวปฏิบัติ และกลไกสนับสนุนที่ช่วยให้การใช้ AI อย่างรับผิดชอบเกิดขึ้นได้จริง ทั้งในบริบทของไทยและระดับภูมิภาค” นางสาวรจนา กล่าว
สำหรับความคืบหน้าของการจัดตั้ง AIGPC ขณะนี้ ETDA อยู่ระหว่างการขยายภารกิจและวางโครงสร้างการทำงานของศูนย์ เพื่อรองรับบทบาทใหม่ในฐานะศูนย์ปฏิบัติการด้าน AI Governance ของภูมิภาค ควบคู่กับการเดินหน้าผลักดัน AIGPC สู่การเป็นศูนย์ภายใต้กรอบ UNESCO Category 2 Center ซึ่งเป็นกระบวนการระยะยาวที่ต้องผ่านหลายขั้นตอน ทั้งการศึกษาความเป็นไปได้ การพิจารณาของคณะกรรมการ และการเข้าสู่กระบวนการพิจารณาในระดับ UNESCO โดยคาดว่ากระบวนการดังกล่าวจะดำเนินไปจนถึงช่วงต้นปี 2571 อย่างไรก็ตาม ETDA ยืนยันว่า จะเดินหน้าขับเคลื่อน AIGPC อย่างต่อเนื่อง เพื่อให้ประเทศไทยสามารถสร้างผลลัพธ์เชิงปฏิบัติ ด้าน AI Governance ได้ตั้งแต่วันนี้