หลังจาก “ปังชา” กลายเป็นประเด็นร้อนในสังคม เมื่อมีผู้อ้างลิขสิทธิ์ พร้อมระบุถึงทรัพย์สินทางปัญญาที่ได้รับความคุ้มครอง พร้อมทั้งสงวนสิทธิห้ามลอกเลียนแบบ ทำซ้ำ ดัดแปลง แก้ไข หรือนำชื่อไปใช้ ได้ส่งจดหมายเตือนไปไล่ฟ้องร้านที่ใช้ชื่อคล้ายกัน ทำให้สาธารณชนเกิดความสงสัยว่า เมนูขนมน้ำแข็งไส ที่มีขนมปังและราดด้วยชาไทย ร้านทั่วไปยังสามารถขายได้หรือไม่
ต่อมา กรมทรัพย์สินทางปัญญาได้แจงถึงประเด็นดังกล่าวรวมถึงได้เปรียบเทียบความเหมือนและแตกต่างกันของลิขสิทธิ์และสิทธิบัตร เพื่อให้ผู้ประกอบการได้ตระหนักรู้ ถึงความสำคัญของทรัพย์สินทางปัญญา เพื่อจะได้มีความเข้าใจที่ถูกต้องตรงกัน
โดย สิทธิบัตร มีด้วยกัน 3 แบบคือ
- สิทธิบัตรการประดิษฐ์ การประดิษฐ์ขึ้นใหม่ที่มีความ ชับซ้อน หรือมีการแก้ไขปัญหาทาง เทคนิค เช่น • กระบวนการบ่าเชื้อสเตอริไลซ์สําหรับอาหาร • พบปราศจากแลคโตส
- อนุสิทธิบัตร
การประดิษฐ์ขึ้นใหม่ที่มีประโยชน์ใช้สอยมากขึ้น
แต่ไม่มีความซับซ้อนทางเทคนิคมากนักเช่น
• สูตรอาหารเจลสำหรับพกพา
• เครื่องผลิตน้ำแข็งใสแบบเกล็ดละเอียด
- สิทธิบัตรการประดิษฐ์
การคุ้มครองรูปร่าง ลวดลาย
หรือองค์ประกอบของสี เช่น
• รูปร่างของขนมที่มีลักษณะพิเศษ
• ลวดลายของกล่องบรรจุอาหาร
ส่วน ลิขสิทธิ์ นั้น หมายถึง
- ลิขสิทธิ์ คือ ความคุ้มครองทางกฎหมาย ที่ให้ แก่เจ้าของผลงาน ที่เกิดจากการใช้ความคิด สร้างสรรค์
- การคุ้มครองลิขสิทธิ์เกิดขึ้นทันทีที่มีการสร้างสรรค์ผลงาน โดยไม่ต้องจดทะเบียน
โดยประเภทของงานที่มีลิขสิทธิ์ได้แก่
- งานวรรณกรรม งานนาฏกรรม งานศิลปกรรม งานดนตรีกรรม งานโสตทัศนวัสดุ งานภาพยนตร์ งานสิ่งบันทึกเสียง งานแพร่เสียงแพร่ภาพ และงานอื่นๆ ในแผนกวรรณคดี วิทยาศาสตร์ หรือศิลปะ
- ตัวอย่างลิงสิทธิ์ในธุรกิจร้านอาหาร เช่น ภาพถ่าย Display สินค้า ลวดลาย และรูปเล่มของเมนูอาหาร ลวดลายหรือภาพวาด บนภาชนะใส่อาหาร เป็นต้น
กรมทรัพย์สินทางปัญญา ได้ย้ำอีก !! ว่า
“น้ำแข็งไส ราดชาไทย” มีขายมานาน จึงไม่มีใครสามารถ จดสิทธิบัตร และ อนุสิทธิบัตร
แล้วอ้างเป็นสิทธิแต่เพียงผู้เดียวในเมนูนี้ได้
ส่วนร้านที่เป็นข่าวไล่ฟ้องร้านเล็กๆอื่นๆนั้น แม้จะได้จดสิทธิบัตรในหลายรายการ โดย 1 ในนั้น คือ ภาชนะ ที่เป็นของแบรนด์ ซึ่งร้านอื่นๆไม่ควรใช้ภาชนะที่เหมือนกับของที่มีลิขสิทธิ์ ไปใช้ในร้าน
ของตัวเอง
ขอบคุณข้อมูลและภาพประกอบจาก
@ กรมทรัพย์สินทางปัญญา